اجزای مدل کسب و کار

مدل کسب و کار را میتوان به بهترین شکل ممکن از طریق نه جزء سازنده تشریح نمود. این اجزای مدل کسب و کار منطق چگونگی کسب درآمد یک شرکت را نشان میدهند. اجزای مدل کسب و کار چهار حیطه اصلی یک کسب و کار  را پوشش میدهند: مشتریان، ارزش پیشنهادی، زیرساخت و پایداری مالی. مدل کسب و کار همانند طرحی کلی برای استراتژی عمل میکند تا استراتژی از طریق ساختارها، فرایندها و سیستم های سازمانی پیاده سازی شود.

ارزش پیشنهادی "ارزش آفرینی برای مشتری"

ارزش پیشنهادی دلیل ترجیح یک شرکت نسبت به سایر شرکت ها توسط مشتریان است. هر ارزش پیشنهادی متشکل از بسته ای منتخب از محصولات یا خدمات است که نیازهای یک بخش خاص از مشتریان را برآورده میکند. بنابراین ارزش پیشنهادی در مدل کسب و کار مجموعه یا بسته ای از منافع است که شرکت به مشتریان پیشنهاد میدهد. برخی از ارزش های پیشنهادی نوآورانه بوده و پیشنهادی جدید، متمایز و جهشی محسوب میشوند. برخی هم ممکن است شبیه به پیشنهادهای فعلی بازار بوده اما دارای ویژگی ها و تمایزاتی اضافه بر آنها باشد.

ارزیابی مدل کسب و کار

ارزیابی مدل کسب و کار به صورت منظم یک فعالیت مهم مدیریتی است که به سازمان اجازه میدهد سلامت جایگاه بازار خود را ارزیابی کرده و در صورت لزوم این جایگاه را به تناسب تغییر دهد. این بررسی کلی ممکن استمبنایی برای بهبود مستمر مدل کسب و کار شده یا تبدیل به محرکی برای ایجاد تغییرات جدی و نوآوری در مدل کسب و کار گردد.

نمونه مدل کسب و کار چیست؟

نمونه سازی ابزاری قوی برای توسعه مدل های کسب و کار جدید و نوآور است. نمونه سازی در مدل کسب و کار مشابه تفکر تصویری، مفاهیم مجرد و انتزاعی را ملموس ساخته و بررسی ایده های جدید را تسهیل میکند. این تکنیک ریشه در علوم طراحی و مهندسی دارد و به طور گسترده در طراحی محصول، معماری و طراحی تعاملی به کار برده میشود.طراحی نمونه مدل کسب و کار به دلیل ماهیت غیرملموس استراتژی و رفتار سازمانی، کمتر متداول است. در حالیکه نمونه سازی برای مدت های طولانی نقش عمده ای در محل تلاقی کسب و کار و طراحی، مثلا در طراحی محصولات داشته است.  در سال های اخیر در حیطه هایی مانند طراحی فرایندها، طراحی خدمات و حتی طراحی سازمان و استراتژی نیز مورد توجه قرار گرفته است.

محیط مدل کسب و کار چگونه طراحی میشود؟

مدل های کسب و کار در محیط های خاصی طراحی و اجرا میشوند. ایجاد درک مناسب از شرایط سازمان کمک میکند تا به درک عمیق تری دست یافته و مدل کسب و کار رقابتی تری را به تصویر بکشید.
بررسی مداوم محیط مدل کسب و کار به دلیل پیچیدگی در حال رشد فضای اقتصادی ( مانند مدل کسب و کار شبکه ای)، افزایش عدم قطعیت( مانند نوآوری های فناوری) و جهش های شدید بازار(مانند آشفتگی اقتصادی و ارزش های پیشنهادی جهشی) بیشتر از همیشه اهمیت دارد. فهم تغییرات در محیط کمک میکند تا مدل کسب و کار خود را به شیوه ای موثرتر با تحولات نیروهای بیرونی تطبیق دهید.

نوآوری در مدل کسب و کار

نوآوری در مدل کسب و کار به ندرت به صورت تصادفی رخ میدهد، از سوی دیگر این نوآوری صرفا در انحصار نوابغ عرصه کسب و کار نیست. نوآوری در مدل کسب و کار را میتوان مدیریت نمود، از طریق فرایندها سازمان دهی کرد و از آن در جهت ایجاد رشد چشمگیر در پتانسیل خلاقانه سازمان بهره برداری کرد. مساله چالش برانگیز این است که علارغم تمام تلاش هایی که برای به کارگیری فرایندی مشخص برای نوآوری میشود، نوآوری در مدل کسب و کار غیرقابل پیش بینی و بسیار نامنظم است. 

فرآیند طراحی مدل کسب و کار

فرآیند طراحی مدل کسب و کار پنج مرحله دارد: آماده سازی، شناخت، طراحی، پیاده سازی و مدیریت. برخی از این مراحل به ویژه مراحل شناخت و طراحی باید به موازات هم پیش بروند. نمونه سازی از مدل کسب و کارممکن است سریعا در مرحله شناخت و در قالب طراحی مقدماتی ایده های مدل کسب و کار آغاز شود. به طور مشابه نمونه سازی در طول مرحله طراحی ممکن است منجر به خلق ایده های جدیدی شود که نیاز به تحقیق بیشتر و یا بازنگری مرحله شناخت دارد. 

طراحی مدل کسب و کار

هر پروژه طراحی مدل کسب و کار چالش ها، موانع و عوامل کلیدی موفقیت خاص خود را دارد. هر سازمان نقطه شروع متفاوتی دارد و مسئله اصلی در طراحی مدل کسب و کار را در بافت سازمانی خاص خود و با توجه به اهدافش مطرح میکند. ممکن است برخی سازمان ها نسبت به شرایط بحرانی واکنش نشان دهند، برخی در مرحله رشد و برخی در جستجوی پتانسیل های جدید رشد باشند و حتی ممکن است برخی نیز در حال برنامه ریزی برای ورود  محصول یا فناوری جدید به بازار باشند.

مدل کسب و کار چیست؟

مدل کسب و کار مفهوم مهمی است که در موفقیت موسسات اقتصادی نقش تعیین کننده ای دارد. یکی از سوالات اساسی در مدل کسب و کار این است که مشتریان محصول و یا خدمات تولیدی موسسه چه کسانی هستند، چه ویژگی ها، نیازها و علایقی دارند. تعیین مشتریان، نیازها و مسائل آنها برای طراحی مدلی که بتواند ارزشی برای مشتریان خلق کند و همچنین در صحنه اقتصاد و رقابت جایگاهی داشته باشد، اولین قدم اساسی در طراحی مدل کسب و کار است.