زمینه پروژه
کارفرما یک پالایشگاه نفت با چند واحد فرآیندی و صدها قلم تجهیز چرخان حساس (کمپرسور، پمپ، توربین) بود. نگهداری عمدتاً واکنشی یا مبتنی بر زمان ثابت انجام میشد و داده SCADA در سیلوهای جدا از سیستم نگهداری باقی میماند. توقف برنامهریزینشده تجهیزات کلیدی به ۱۲۰ ساعت در سال رسیده بود.
چالش
- توقف برنامهریزینشده ۱۲۰ ساعت در سال و هزینههای نگهداری خارج از کنترل
- جدایی کامل داده SCADA و Historian از سیستم نگهداری
- نگهداری مبتنی بر زمان که به تعویض زودهنگام یا خرابی پیش از سررسید منجر میشد
- نبود مدل Asset Health و عدم تشخیص زودهنگام Cavitation، Bearing Wear و Unbalance
- الزام جداسازی شبکه OT از IT و رعایت IEC 62443
معماری راهکار
معماری OT/IT منطبق بر مدل Purdue پیادهسازی کردیم: داده تجهیزات از طریق Data Diode یکطرفه از زون فرآیندی به زون صنعتی DMZ منتقل و در Time-series Historian ذخیره میشود. GITA CMMS هسته مدیریت دارایی و Work Order است و پلتفرم Predictive Maintenance با ۲۲ مدل ML نمره سلامت و RUL را محاسبه و خودکار به CMMS تزریق میکند.
ثبت تجهیزات، تاریخچه نگهداری، صدور و زمانبندی Work Order و مدیریت قطعات یدکی
میزبانی ۲۲ مدل ML برای تشخیص ناهنجاری، طبقهبندی عیب و تخمین RUL
ذخیره داده پرفرکانس سنسورها (لرزش، دما، فشار، جریان) برای تحلیل و آموزش مدل
انتقال امن و یکطرفه داده مطابق مدل Purdue
استخراج ویژگی، اجرای Inference بلادرنگ و بازآموزی دورهای مدلها (MLOps)
محاسبه نمره سلامت و صدور هشدار زودهنگام با تبدیل خودکار به Work Order پیشگیرانه
پایش امنیتی رویدادهای زون OT/IT و انطباق با IEC 62443
یکپارچهسازیها
- اتصال به SCADA و PLC از طریق OPC UA
- خواندن داده تاریخی از Historian موجود (PI/Modbus)
- یکپارچگی با سنسورهای پایش وضعیت از طریق MQTT
- اتصال CMMS به GITA ERP برای هزینه نگهداری و خرید قطعه
- هشداردهی به اپراتورها از طریق سامانه پیام و داشبورد اتاق کنترل
- Single Sign-On از طریق Keycloak
فازهای پیادهسازی
- 1
Discovery و ممیزی دارایی و داده
شناسایی تجهیزات بحرانی بر اساس Criticality Analysis، نقشهبرداری tagهای SCADA و طراحی معماری زونهای امن OT/IT.
- 2
Pilot روی تجهیزات بحرانی
استقرار Data Gateway و آموزش مدلهای اولیه روی چند کمپرسور و پمپ کلیدی و اعتبارسنجی هشدارها در برابر خرابی واقعی.
- 3
Rollout و توسعه ناوگان مدلها
گسترش به ۲۲ مدل ML، اتصال کامل به GITA CMMS برای Work Order خودکار و یکپارچگی با ERP.
- 4
Optimize و MLOps
بازآموزی خودکار مدلها، تنظیم آستانهها برای کاهش False Positive و گزارش MTBF و MTTR.
استک فنی
انطباق و استانداردها
- IEC 62443 برای امنیت سیستمهای کنترل صنعتی
- ISO 55001 مدیریت داراییهای فیزیکی
- API 670 برای سامانههای پایش ماشینآلات
- الزامات HSE و پدافند غیرعامل صنایع نفت